Czym jest ashwagandha?
Ashwagandha (Withania somnifera L. Dunal), znana też jako witania ospała lub żeń-szeń indyjski, to roślina z rodziny psiankowatych (Solanaceae), od tysięcy lat stosowana w medycynie ajurwedyjskiej. Głównymi bioaktywnymi składnikami są witanolidy (witaferyna A, witanolid D), saponiny i alkaloidy.
Co mówią badania kliniczne?
- Stres i kortyzol: Badanie Chandrasekhar i in. (2012, Indian J Psychol Med) na 64 dorosłych: 300 mg ekstraktu KSM-66 przez 60 dni znacząco obniżyło stężenie kortyzolu i subiektywne odczucie stresu (skala PSS).
- Testosteron i siła mięśni: Badanie Wankhede i in. (2015): 600 mg/dobę przez 8 tygodni zwiększyło stężenie testosteronu i poprawiło siłę mięśniową u mężczyzn trenujących siłowo.
- Jakość snu: Metaanaliza 2021 (Pratte i in.): ashwagandha poprawiała jakość snu i redukowała latencję snu.
Stanowisko GIS, Sanepidu i organów europejskich
Ashwagandha jest suplementem diety, który w Polsce musi być zgłoszony do GIS przed wprowadzeniem do obrotu. GIS rekomenduje stosowanie wyłącznie standaryzowanych ekstraktów z poświadczoną zawartością witanolidów (min. 2,5–5%).
W 2023 r. Duński Urząd ds. Żywności (Fødevarestyrelsen) wydał ostrzeżenie dotyczące ryzyka toksyczności wątroby przy długotrwałym stosowaniu wyższych dawek. W odpowiedzi Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) prowadzi ocenę bezpieczeństwa ashwagandhy. Zaleca się ostrożność przy stosowaniu dawek powyżej 600 mg ekstraktu/dobę przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Przeciwwskazania i interakcje
- Ciąża i karmienie piersią – ashwagandha wykazuje działanie sekretolityczne i potencjalnie oksytocyczne.
- Choroby autoimmunologiczne – może stymulować układ odpornościowy.
- Niedoczynność i nadczynność tarczycy – może wpływać na stężenie hormonów tarczycy.
- Leki immunosupresyjne, sedatywne i nasenne – możliwe nasilenie działania.
Bezpieczne stosowanie
Stosuj wyłącznie certyfikowane ekstrakty (KSM-66, Sensoril, Ashwagandha-Plus). Zrób przerwę po 8–12 tygodniach ciągłego stosowania. Poinformuj lekarza o przyjmowaniu suplementu przed każdą konsultacją medyczną.
Artykuł informacyjny. Ashwagandha nie posiada oświadczeń zdrowotnych zatwierdzonych przez EFSA. GIS prowadzi nadzór nad suplementami zawierającymi ten składnik na rynku polskim. Nie stanowi porady medycznej.
